თამარ ბუკია


 

        სხეული - სულზე შემოსაცმელი

        სიცოცხლე მხოლოდ სვეტად ჩამოდის
          სხეულში... მასაც სიკვდილი გამხდის...
                   გიომაკაველი

სულია ცოცხალი!... სხეული? – ამ სულზე მოცმული!...
გაიხდის, ჩაიცვამს... მეორედ, მესამედ... მეშვიდედ...
ხან ლოცვად დადგება, ღვთისმოშიშ არსებად მოსული,
ხან დგება ქადაგად, ხან... ნეტავ არავის შეშლიდეს

მისი ეს ნატიფი სიტყვები და თავის დაჭერა...
ხან დარდიმანდია, არც სხვისი, არც თავის ბატონი...
ხან, თითქოს პოეტობს, ცოდვილობს სტრიქონის დაწერას...
ხან უნდა, ძაღლივით რომ გაწვეს ფეხებთან პატრონის...

ხან მათხოვარია, თავს ირჩენს ნაჩუქარ ხურდებით...
ხან ციხის ქონგურებს გაჰყურებს ფანჯრიდან სასახლის...
ხან კატორღელია, ფეხებში გაყრილი ხუნდებით...
ხან ზედამხედველი, გაქცეულს ზურგში რომ დაგახლის

ტყვიას და თან ზიზღით დაგხედავს მიწიან სახეზე...
ხან "ხვადი ლომია", შიშით რომ კანკალებს პრაიდი,
ხან მხდალი "ტურაა", ძლიერებს სუსტებზე აქეზებს,
ხან, ფულის გულისთვის, სულიდან ხორცსაც კი გაიხდის!

სულია ცოცხალი!... სხეული? – ამ სულზე მოცმული
ფრაკი თუ კიტელი, საღამოს კაბა თუ ფარაჯა...
გაიხდის სხეულს და... დარჩება სულშემოძარცვული,
სხვა, მისთვის ძვირფასი სხეულის შემწედ და დარაჯად!

        ფიქრის იარა
(ლექსების გამოფენა-2010)


ბექობზე მშვიდად წიწკნიდნენ ბალახს
ჩვენი შავრა და ლურჯა ცხენები...
გაოფლილ ზურგებს მზეს უფიცხებდნენ
ჩვენგან დაღლილნი მთებზე ჭენებით...

კლდის ქიმზე მდგარნი ცას შევხაროდით,
მინდვრის ყვავილებს მიწნავდი თმაში.
“მიიიი-ყვაააარ- ხააააააარ”, – სულის ამოძახილი
ექოდ მოასკდა იმ კლდეებს მაშინ...

სულს მიტყვევებდა, გულს მიჩქარებდა
შენი ლექსები სიტყვაქარგული...
შემდეგ დაღამდა... და ჩვენს სარეცლად
იქცა მინდორი მოფარდაგული...

ახლაც ედება ხერხემალს ვნება,
როს მახსენდება თითების სითბო.
თვალს დავხუჭავ და... ხელისცეცებით
კვლავ მთის ბილიკზე მოგყვები თითქოს.

“მელოდე, ბილიკს მოვნახავ....” – ახლაც
ჩამესმის შენი დანაბარები...
მერე წახვედი... დამტოვე მარტო
საკუთარ შიშთან, სველი თვალებით...

გვიან შევიტყვე, რომ მთით მოვარდნილ
ზვირთებს შებმია შენი იაბო...
და მოგონება ცრემლშეუმშრალი
ლეთის* ამღვრეულ ტალღებს მიაპობს...
------------
* ლეთა - დავიწყების მდინარე.

        მელანქოლია

წარსული სევდა შემომეპარა,
შემომეძალა მელანქოლია.
სული ამტკივდა, ატირდა, რადგან
შენამდე ახლა ძალზე შორია...

ახლა შენამდე ისე შორია,
რომ შენს ძებნაში მტკივა თვალები...
თანაც გაგირბი!... საით?... ან რისთვის?!...
საკუთარ გულს სად დავემალები?!

ახლა შენამდე ისე შორია,
რომ უშენობით მტკივა სხეული...
ვფართხალებ, როგორც თევზი ბადეში,
შენს გვერდით ყოფნას... ვერმიჩვეული...

ახლა შენამდე ისე შორია,
რომ ამ მანძილის ათვლა მაშინებს...
სული მოგნახავს (სხეული – ვერა!)
და შენს სითბოსაც იგრძნობს მაშინვე...

და სულისფერი ცრემლების წვიმა
დაალტობს სულ სხვა პერანგის კალთას,
რადგან შენამდე ისე შორია,
აზრიც აღარ აქვს ტყუილს და მართალს!...

        დღევანდელი განწყობის ლექსი

გახსოვს, ჩემო, მთის ფერდობზე
როგორ ვკრეფდით ია–იებს?
მოდი, თორემ იმ სიყვარულს
წარსული არ გვაპატიებს!...

სად წავიდა, სად გაფრინდა
ის სინორჩე, ის სიალე?
შენზე ფიქრი წვრილ ხაზებად
დასტყობია ირგვლივ თვალებს.

დღეს კი... დღესაც 8 მარტია...
როგორც მაშინ, გვათოვს დღესაც...
შესცივნია ჩვენს სულებს და...
დაენანა სითბო მზესაც.

        მანიფესტი - ანტიბიოტიკი

ორიათას მეათედ მოდის წელი ახალი...
აზარფეშა სავსეა ქარვისფერი ღვინითა.
იღვრებიან რითმები პოეტების ბაგიდან,
ლექსის ეშხით დამთვრალა პოეტების ტვინი და

განა ვინმე კამათობს, როცა ვერლიბრს იწუნებს?!
კონვენციურ ლექსებს ხომ ხინჯი არ აქვთ იოტი?!
და სიტყვებით მთავრდება, მერამდენე ლექსია:
“ვწერ ამ ლექსს და სახელად ვარქმევ... ანტიბიოტიკს!”

        მშვიდობით!

                ჩემს მეგობარს...

განშორების წინ გადაკარგვა გამიგონია?
არ გაგიკვირდეს, - შევეჩვიე შენთან საუბარს...
ვიდრე ჩამოვალ, - დავაგროვებ ფიქრებს წვეთებად
და კაშხალივით გამოვარღვევ სიტყვის საგუბარს...

სწრაფად გაიფრენს ორი წელი? ვინ იცის?!... იქნებ
ვეღარც კი მიცნოთ აღმა-დაღმა მოხეტიალე?!
დაბრუნებით კი... დავბრუნდები, მხოლოდ მელოდეთ
და ვახტანგურად დავცლით, კვლავაც, ღვინის ფიალებს!

მშვიიიი-დოოოო-ბიიიიიიიით!

        დავაგვიანე!

                “შენ რომ გიყვარდა, ის ქალი – მე ვარ...
                        მაგრამ, ვაი, რომ დავაგვიანე!”

                მ. აბარამიშვილი

სულ არ გიცნობდი...
შეგხვდი რატომღაც...
რას გვიმზადებდა ბედი მსახვრალი?
შემოგხედე და... დავრჩი ადგილზე,
ვეღარ მოვწყვიტე მაგ ღიმილს თვალი...

ერთი დანახვით ვნებააშლილი
და მორღვეული თვალების ფერი...
დაცვარულ შუბლზე მინაწებები
თმა, აწეული მთრთოლვარე ხელით...

მერე, უეცრად, ლუდის კათხაში
ძალად ჩამხრჩვალი ვნების ალმური...
აღარ მინდოდა გვერდით არავინ...
მამოძრავებდა შური ქალური.

- რა დავაშავე? –ვფიქრობდი... - ჩემგან
რას ითხოვს დროის მემატიანე?!....
“შენ რომ გიყვარდა, ის ქალი – მე ვარ...
მაგრამ, ვაი, რომ დავაგვიანე!”

        9 აპრილი, 1989 წელი...

მშვიდობიან მიტინგს ”დაშლა დაუპირეს”,
თქვენ გგონიათ, მართლა პოლიგონია?...
ვაი, ტანკქვეშ გათელილო საქართველო,
ეს რამდენი ყვავილები გქონია!!!

ტანკებს უკან ჯარი მოჰყვა დაგეშილი,
თქვენ კი ისევ თქვენს სიმღერებს მღეროდით!!!
”დამსხდართ ხელს არ გვახლებენო” - თუ იფიქრეთ,
შეწყალებას ჯალათისგან ელოდით?!!!

”ქალი ვარ და ჩემზე ხელს ვერ აღმართავსო!
ქალთან ბრძოლა ვაჟკაცს არ ეკადრება!”.......
... და თბილისის არტერიულ მაგისტრალზე
სისხლის სუნი იგრძნეს ბერმა ჭადრებმა!...

ვერ დაგიცვათ, დაგიფარათ ვერც ქალობამ
და ვერც თქვენმა თოვლისფერმა ხალათმა...
ქართველობა დაგდოთ ბრალად უგუნურმა,
ნამუსზე ხელჩაქნეულმა ჯალათმა!!!

სისხლისმსმელებს, პირსისხლიან არაკაცებს
ქართველთ სისხლი, იქნებ, შერჩათ, - ჰგონიათ?!...
ვაი, ნიჩბით დაჩეხილო საქართველო,
ეს რამდენი ყვავილები გქონია!!!

უმანკოთა სისხლით მორწყულ ქართულ მიწას
ქლორიანი წყლით მორეცხავთ გგონიათ?
მაშინ, თურმე, არ გცნობიათ ქართველები,
ქართულ ჯიშზე არც რა გაგიგონიათ!!!

მალე მუშტად შეიკვრება ქართველობა,
გააღვიძებს სულში მძინარ გოლიათს...
დღეს კი... ცრემლებშეუმშრალო საქართველო,
ეს რამდენი ყვავილები გქონია!!!


      თბილისის ომი

      1992 წლის მარტი...
      ახალი დამთავრებულია ”თბილისის ომი”!...
      ჩემი დის მეგობარი ნანა, რომელიც მოსკოვში ცხოვრობს, რამდენიმე დღით დედასთან სტუმრად ჩამოვიდა თბილისში 7 წლის შვილთან ერთად.
      გამიხარდა მისი ჩამოსვლა. სახლში მოვიპატიჟე.
      ნანა შვილთან ერთად მეწვია. ჩემი დაც ახლდათ.
      საღამოს ყველანი ქალაქის ცენტრში გავედით, - ნანამ გვთხოვა ”თბილისის ნახვა მინდა და წამომყევითო...”
      დიდხანს ვიარეთ თბილისის დანგრეულ, ნატყვიარ და გადამწვარ ქუჩებში.
      პატარა ნიკა პირდაღებული ათვალიერებდა ოდესღაც ულამაზესი ქალაქის ცენტრში შენობათა ნანგრევებს.
      ქაშუეთს რომ მივუახლოვდით, ნიკა შეჩერდა და დიდხანს შეჰყურებდა ეკლესიის ნატყვიარ კედლებს. შემდეგ უცებ მოგვიბრუნდა და ცრემლიანი თვალებით იკითხა:
      - დედა, რატომ მოკლეს თბილისი?!


      მოწონებიდან ნეტარებამდე

      მ ო წ ო ნ ე ბ ა - მაისის შხაპუნა წვიმაა, მოწმენდილი ცა უცებ რომ ალაგ-ალაგ მოიღრუბლება, გაწვიმდება და "მზე პირს იბანსო", რომ იტყვიან, ისეთი... შეიძლება ისე უცებ გადაიღოს, დასველებაც ვერ მოასწრო... ასეთი მოწონება უცებ გადაივლის კიდეც... და თუ წვიმამ თხემით ტერფამდე დაგასველა, აი, მაშინ ხარ ცოდო... შეგაციებს, გაგაჟრიალებს და... იქნებ სიცხემაც აგიწიოს... ყელში ცეცხლი შემოგენთება და დამარწყულებელ წყალს დაუწყებ ძებნას...
      ს ი ყ ვ ა რ უ ლ ი - იმ ჭას ჰგავს, ცივი წყლით რომ ივსება და რაც მეტს ამოხაპავ, უფრო გაკამკამდება... და ჭის ყინულივით ცივი წყლის ყოველი ყლუპი დიდი ხნით დაგარწყულებს! დინჯია ჭის წყალი, არ ხმაურობს, ჩუმად, უხმოდ აკეთებს თავის საქმეს...
      ფ ლ ი რ ტ ი – წყაროს წყალია... მის ყოველ წვეთს ახალი სიყვარული ამოჰყვება მიწის გულიდან... და თუ შეეცდები წყაროს წყლით დარწყულებას, ნურას უკაცრავად... სულ მალე მიხვდები, რომ ისევ გწყურია... ისევ... ისევ... მოსჩქეფს წყაროს წყალი, სიცოცხლესავით... ხან მოწანწკარებს, მაგრამ მაინც იმედიანია, სიცოცხლის ხალისს გიბრუნებს, სიცოცხლისკენ გაბრუნებს...
      ვ ნ ე ბ ა – მდინარის წყალს ჰგავს, თავისკენ რომ გიზიდავს, მაგრამ წყურვილს არ გიკლავს, პირიქით, შიში გიპყრობს მის სიახლოვეს... შეცურდები მის სიღრმეში და... გამოსვლას ჩქარობ, რადგან გღლის მდინარის ტალღებთან ბრძოლა... და ღმერთმა დაიფაროს, თუ მოდუნდი, მოეშვი... ისე ჩაგითრევს თავის სიღრმეში, რომ ძნელად დააღწევ თავს....
      ნ ე ტ ა რ ე ბ ა – უკიდეგანო ზღვაა... ვისთვის მშვიდი და უძრავი, ვისთვის აყალყული და მშფოთვარე... და მაინც საოცარი, უძირო, უნაპირო... რომელსაც ერთნაირად შეუძლია როგორც პატარა ბავშვივით განანავოს მშვიდად და უშფოთველად, ისე მის სიღრმეში ჩაგითრიოს და სამუდამოდ დაგტოვოს იქ, თავის ამოუცნობ სამყაროში...



ქალბატონ თამარ
ბუკიას სამყაროში